Thoái Hóa Khớp Bàn Tay, Ngón Tay Cần Làm Gì?

Thoái hóa khớp bàn tay, ngón tay đặc trưng bởi tình trạng cơn đau và cứng khớp gây khó khăn trong sinh hoạt, vận động cũng như sức khỏe của người bệnh. Bệnh thoái hóa khớp bàn tay, ngón tay nếu không có biện pháp điều trị phù hợp có thể trở nên nghiêm trọng theo thời gian và dẫn đến mất chức năng tay.

thoái hóa khớp bàn tay
Thoái hóa khớp ở vị trí bàn tay

Thoái hóa khớp ngón tay, bàn tay là bệnh gì?

Thoái hóa khớp còn được gọi là viêm khớp thoái hóaviêm xương khớp. Bệnh thể hiện cho tình trạng xương dưới sụn và sụn khớp bị mài mòn, viêm, gây cứng khớp, khó vận động và dẫn đến những cơn đau nhức nghiêm trọng. Trong trường hợp nặng, thoái hóa khớp có thể khiến hai đầu xương va vào nhau và gây biến dạng khớp.

Thoái hóa khớp có thể xảy ra và làm ảnh hưởng đến bất kỳ khớp nào của cơ thể. Tuy nhiên các khớp lớn (khớp gối, khớp háng), khớp ngón tay, bàn tay là những khớp dễ bị ảnh hưởng nhất. Thoái hóa khớp ngón tay, bàn tay xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm thoái hóa theo tuổi tác, chấn thương, sử dụng các khớp tay quá mức… Tuy nhiên trong một vài trường hợp, bệnh tiến triển mạnh nhưng không có yếu tố tác động.

Thoái hóa khớp ngón tay, bàn tay đi kèm với cảm giác đau nhức nghiêm trọng, cứng khớp và khó vận động. Thông thường để kiểm soát triệu chứng, người bệnh sẽ được chỉ định điều trị với thuốc giảm đau, kháng viêm kết hợp với các biện pháp chăm sóc tại nhà. Ở những trường hợp nặng, người bệnh có thể được yêu cầu phẫu thuật.

Nguyên nhân gây thoái hóa khớp ngón tay, bàn tay

Bàn tay, các ngón tay là bộ phận phải đảm nhận hầu hết mọi hoạt động trong sinh hoạt cũng như công việc hàng ngày. Chính vì vậy mà các khớp ở đây rất dễ bị thoái hóa.

Bệnh thoái hóa khớp bàn tay, ngón tay xảy ra khi lớp sụn ở các đốt ngón tay hay khớp cổ tay bị ăn mòn khiến cho cử động ở các khớp thiếu linh hoạt và có thể bị đau. Các nguyên nhân gây thoái hóa khớp ngón tay bao gồm:

  • Bàn tay phải hoạt động nhiều: Các cử động ở khớp bàn tay được lặp đi lặp lại nhiều lần trong thời gian dài có thể gây tổn thương cho khớp và dẫn đến thoái hóa. Nguyên nhân này có liên quan đến nghề nghiệp đặc thù ở một số đối tượng như người đánh máy, nhân viên văn phòng, thợ may…
  • Do tuổi tác: Nguy cơ bị thoái hóa khớp ngón tay tăng dần theo tuổi tác, đặc biệt là khi bước qua ngưỡng 50 tuổi. Lý do bởi vì càng lớn tuổi thì khả năng tái tạo sụn và sản xuất dịch nhầy trong khớp càng bị suy giảm. Cùng với đó, sự lão hóa của tế bào xương, sụn cũng khiến cho khớp bàn tay dần trở nên suy yếu, dễ bị tổn thương và dẫn đến thoái hóa.
  • Ăn uống thiếu chất: Chế độ ăn uống thiếu hụt các dưỡng chất như canxi, vitamin C, D hay kẽm … khiến cho xương khớp ở bàn tay và toàn bộ cơ thể kém phát triển. Đây chính là nguyên nhân phổ biến khiến cho bệnh thoái hóa khớp có cơ hội tấn công vào bàn tay.
  • Do ảnh hưởng của lối sống và sinh hoạt hàng ngày: Ít vận động, lao động tay chân nhiều, thường xuyên bẻ khớp ngón tay, tập luyện quá sức… Tất cả những thói quen trên đều có thể thúc đẩy bệnh thoái hóa khớp bàn tay phát triển.
  • Các nguyên nhân khác: Dị tật bẩm sinh ở khớp bàn tay, di truyền, uống nhiều bia rượu, béo phì, mắc bệnh tiểu đường hay các bệnh lý viêm khớp cổ tay, có chân thương ở khớp bàn tay…

Những đối tượng dễ bị thoái hóa khớp ngón tay

Bạn sẽ có nguy cơ mắc bệnh thoái hóa khớp bàn tay và các ngón tay cao hơn nếu nằm trong nhóm các đối tượng dưới đây:

thoái hóa khớp dễ xảy ra ở nhân viên văn phòng
Thoái hóa khớp tay dễ xảy ra ở nhân viên văn phòng
  • Có cha mẹ hoặc anh chị em cũng bị thoái hóa khớp bàn tay
  • Lớn tuổi
  • Béo phì
  • Giới tính nữ
  • Có nghề nghiệp đòi hỏi hoạt động nhiều ở đôi tay, chẳng hạn như công nhân may, nhân viên đánh máy,…
  • Có tiền sử bị chấn thương ở khớp ngón tay, bàn tay

Khi càng hoạt động đôi tay nhiều thì các khớp ngón tay cũng như lớp mô sụn trong khớp càng nhanh bị mài mòn theo thời gian. Ngoài ra, những người vừa sinh ra đã bị dị dạng hay khiếm khuyết ở sụn hay khớp bàn tay cũng có nhiều khả năng bị thoái hóa khớp sau này.

Triệu chứng thoái hóa khớp bàn tay, ngón tay

Đau và cứng khớp ở bàn tay và ngón tay là dấu hiệu phổ biến nhất. Điều này có thể gây khó khăn cho các hoạt động bình thường như cầm đũa hoặc cầm điện thoại di động. Tình trạng đau đớn và cứng khớp có thể trở nên tồi tệ hơn sau một thời gian dài không hoạt động.

Ngoài ra, một số dấu hiệu và triệu chứng khác có thể bao gồm:

  • Tay yếu: Những người bị thoái hóa khớp bàn tay, ngón tay thường có lực tay yếu hơn bình thường. Việc này có thể dẫn đến tình trạng kẹp các đồ vật nhỏ khó khăn hơn. Bên cạnh đó, việc vặn mở nắp hộp hoặc chai nước có thể không gây khó khăn.
  • Hội chứng ống cổ tay: Thoái hóa khớp có thể gây thay đổi cấu trúc xương và mô mềm ở cổ tay, bao gồm cả khu vực ống cổ tay. Điều này khiến ống cô tay co lại, dẫn đến chèn ép các dây thần kinh gây tê, ngứa ở ngón cái, ngón trỏ và ngón giữa.
  • Hình thành hạt Bouchard: Đây là những sự tăng trưởng xương ở các đốt ngón tay khiến các đốt tay có vẻ to hơn hoặc sưng lên. Tình trạng này khiến tay thô hơn và gây khó khăn cho việc đeo nhẫn.
  • Ngón cái vụng về: Đa số người thoái hóa khớp bàn tay, ngón tay thường cảm thấy mất kết nối ở gốc ngón tay cái. Điều này khiến ngón cái trở nên thiếu linh hoạt và vụng về.
các triệu chứng của thoái hóa khớp ngón tay
Các triệu chứng của thoái hóa khớp ngón tay

Bệnh thoái hóa khớp bàn tay có nguy hiểm không?

Ở mức độ nhẹ đến trung bình, bệnh thoái hóa khớp bàn tay chỉ gây ra một số triệu chứng khó chịu chứa không gây tác động tiêu cực đến sức khỏe người bệnh. Tuy nhiên, nếu không được kiểm soát tốt, tình trạng tổn thương trong khớp sẽ ngày càng nặng và gây ra một số biến chứng như:

– Gai khớp bàn tay:

Gai khớp bàn tay hay còn gọi là vôi hóa khớp bàn tay. Căn bệnh này chỉ sự xuất hiện của các mẩu xương nhỏ được hình thành tại khớp bị thoái hóa do có sự tích tụ của các tinh thể canxi vốn được cơ thể sử dụng để sửa chữa tổn thương ở sụn và các đầu xương.

– Viêm khớp ngón tay:

Tại khớp ngón tay bị thoái hóa, tổn thương có thể kích hoạt phản ứng sưng viêm tại các phần mềm xung quanh khớp. Nó có thể tiến triển thành bệnh viêm khớp bàn tay mãn tính khiến cho người bệnh phải đối diện với nhiều triệu chứng nghiêm trọng hơn.

– Mất ngủ:

Khớp bàn tay bị đau nhức nhiều vào ban đêm có thể khiến cho người bệnh khó ngủ, mất ngủ. Tình trạng này kéo dài sẽ gây suy giảm sức khỏe, mệt mỏi và mất tập trung khi làm việc.

– Biến dạng bàn tay:

Các khớp bàn tay khi bị hư hại nghiêm trọng sẽ dẫn đến biến dạng khớp.

– Tàn phế: 

Đây là biến chứng nghiêm trọng nhất của bệnh thoái hóa khớp bàn tay. Khớp bàn tay bị thoái hóa có thể bị tàn phế và không thể thực hiện được các cử động thông thường.

Bệnh thoái hóa khớp ngón tay, bàn tay được chẩn đoán như thế nào?

Thông thường quá trình chẩn đoán thoái hóa khớp ngón tay, bàn tay được phân thành hai giai đoạn. Bao gồm kiểm tra lâm sàng và chẩn đoán cận lâm sàng.

thăm khám để chán đoán bệnh thoái hóa khớp
Thăm khám để chán đoán bệnh thoái hóa khớp

1. Chẩn đoán lâm sàng

Người bệnh được kiểm tra tiền sử bệnh và mô tả các triệu chứng, bao gồm:

  • Kiểm tra tiền sử bệnh: Bao gồm viêm khớp, chấn thương, gãy xương, bệnh gout, viêm khớp dạng thấp và những bệnh lý liên quan.
  • Kiểm tra hiệu ứng động cơ: Bao gồm mức độ căng cứng, độ bám, khả năng vận động và phạm vi chuyển động của bệnh nhân.
  • Kiểm tra các nút sưng đỏ.
  • Kiểm tra cảm giác: Đau, nhức, sưng, đỏ viêm và nhức quanh các khớp ngón tay.
  • Kiểm tra những động tác làm tăng/ giảm triệu chứng đau và cứng khớp.

2. Chẩn đoán cận lâm sàng

Sau khi kiểm tra lâm sàng, người bệnh sẽ được yêu cần thực hiện một số kỹ thuật và xét nghiệm chẩn đoán. Điều này giúp bác sĩ rõ hơn về tình trạng đang gặp và mức độ phát triển của bệnh. Từ đó chỉ định thuốc và đề ra phác đồ điều trị thích hợp.

Một số kỹ thuật và xét nghiệm cần thực hiện:

  • Chụp X-quang: Chụp X-quang được thực hiện với mục đích kiểm tra tổn thương và những bất thường ở các khớp, xương. Kỹ thuật này giúp bác sĩ chuyên khoa đánh giá mức độ tổn thương, chẩn đoán xác định. Đồng thời phân biệt thoái hóa khớp cùng với gãy xương, bệnh gout… Ngoài ra hình ảnh X-quang còn cho phép bác sĩ kiểm tra gai xương, biến dạng khớp, kiểm tra lượng sụn bị mòn và lượng sụn còn lại.
  • Chụp cộng hưởng từ (MRI): Chụp cộng hưởng từ là kỹ thuật được sử dụng phổ biến trong quá trình chẩn đoán thoái hóa khớp, trong đó có thoái hóa khớp ở bàn tay. Kỹ thuật này tạo hình ảnh chi tiết về cấu trúc khớp, xương cùng với mô mềm. Từ đó giúp bác sĩ xác định chính xác vị trí tổn thương, loại tổn thương, mức độ nghiêm trọng và thể bệnh.
  • Xét nghiệm máu: Để phân biệt tổn thương do thoái hóa khớp cùng với bệnh gout, viêm khớp dạng thấp và một số bệnh tự miễn dịch khác, người bệnh sẽ được yêu cầu xét nghiệm máu. Xét nghiệm này cho phép bác sĩ kiểm tra yếu tố viêm và chẩn đoán phân biệt các bệnh lý.
chụp x-quang để chẩn đoán tình trạng thoái hóa khớp
chụp x-quang để chẩn đoán tình trạng thoái hóa khớp

3. Chẩn đoán phân biệt

Bệnh thoái hóa khớp ngón tay, bàn tay được chẩn đoán phân biệt với những bệnh lý sau:

  • Gãy xương
  • Trật khớp
  • Bệnh gút
  • Viêm khớp dạng thấp…
  • Viêm khớp vảy nến
  • Viêm khớp nhiễm trùng

Thoái hóa khớp bàn tay, ngón tay cần làm gì?

Hiện tại không có biện pháp điều trị tình trạng thoái hóa khớp bàn tay và ở các ngón tay. Tuy nhiên, các triệu chứng sẽ nghiêm trọng theo thời gian, vì vậy người bệnh nên có kế hoạch điều trị và chăm sóc phù hợp.

Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng, bác sĩ có thể đề nghị các phương pháp điều trị như:

1. Chăm sóc tại nhà

Trong các trường hợp không nghiêm trọng, người bệnh có thể thực hiện các biện pháp điều trị và chăm sóc tại nhà như:

  • Nghỉ ngơi đầy đủ: Người bệnh nên dành thời gian nghỉ ngơi định kỳ khi cần thiết. Ví dụ những người thường xuyên gõ máy tính cần dành thời gian để tay nghỉ ngơi khoảng 3 giờ mỗi lần. Điều này có thể hỗ trợ củng cố các khớp ở cổ tay, ngón tay và ngăn ngừa tình trạng thoái hóa khớp.
  • Chườm nóng: Liệu pháp này có thể làm dịu các khớp bị ảnh hưởng bằng cách làm ấm dịch khớp. Chườm nóng cũng có thể cải thiện tình trạng đau khớp và duy trì sự linh hoạt ở bàn tay.
  • Nẹp cổ tay và ngón tay: Một số loại nẹp cố định có thể hỗ trợ ổn định cổ tay và bàn tay. Sử dụng nẹp vào ban đêm có thể cải thiện các cơn đau và hỗ trợ giấc ngủ (đặc biệt là ở người Hội chứng ống cổ tay).
  • Các biện pháp điều trị thay thế: Bao gồm massage, xoa bóp, châm cứu có thể hỗ trợ giảm đau và cải thiện các triệu chứng thoái hóa khớp.

2. Dùng thuốc trị thoái hóa khớp bàn tay

Khi bị thoái hóa khớp bàn tay, bệnh nhân có thể thường xuyên phải đối mặt với các triệu chứng khó chịu như cứng khớp, đau nhức các khớp ở bàn tay, ngón tay hoặc nặng hơn, khớp có thể bị sưng đỏ. Bác sĩ có thể kê đơn một số loại thuốc giúp bệnh nhân giảm nhẹ các dấu hiệu bệnh, đồng thời ức chế quá trình thoái hóa khớp bàn tay.

dùng thuốc đặc trị thoái hóa khớp
Dùng thuốc đặc trị thoái hóa khớp

Các loại thuốc có thể được chỉ định bao gồm:

– Thuốc giảm đau, kháng viêm

Thuốc được sử dụng khi cơn đau bùng phát và có tính chất dữ dội, cơn đau nhức làm ảnh hưởng đến các hoạt động thông thường của bàn tay. Sử dụng thuốc giảm đau sẽ giúp người bệnh dễ chịu hơn.

Các thuốc kháng viêm non-steroid ( NSAID) có thể cho hiệu quả giảm đau nhanh đối với phần lớn bệnh nhân. Trong đó có các loại thông dụng như Ibuprofen hay Naproxen… Những dược phẩm này được bào chế ở dạng viên uống. Liều lượng và thời gian sử dụng thuốc tùy thuộc vào mức độ đau của mỗi bệnh nhân nhưng bác sĩ chuyên khoa thường chỉ cho phép người bệnh dùng thuốc giảm đau trong vài ngày chỉ những lúc thực sự cần thiết.

Một số loại thuốc NSAIDs có thể được bào chế ở dạng bôi. Trong đó, thuốc Diclofenac (Voltaren) đã được hiệp hội FDA phê duyệt sử dụng trong điều trị thoái hóa khớp bàn tay và các bệnh viêm xương khớp khác.

– Thuốc chống trầm cảm 3 vòng

Thuốc chống trầm cảm 3 vòng vốn dĩ được sử dụng để điều trị một số vấn đề về tâm lý. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, thuốc có thể hữu ích cho bệnh nhân bị thoái hóa khớp ngón tay, bàn tay.

Khi sử dụng, thuốc có thể giúp giảm đau bằng cách ức chế chất dẫn truyền thần kinh serotonin và norepinephrine. Các thuốc chống trầm cảm 3 vòng có thể được chỉ định để điều trị bệnh thoái hóa khớp bàn tay bao gồm Doxepin, Imipramine hay Desipramine…

dùng thuốc chống trầm cảm 3 vòng giảm đau do thoái hóa khớp gây ra
STOCK PHOTO: A large group of prescription medication bottles sit on a table in front of a distraught man who is leaning on his hand as he sits at his dining room table. The image is photographed with a very shallow depth of field with the focus being on the pill bottles in the foreground. (iStock)

Nhóm thuốc này có thể gây ra một số tác dụng phụ như làm giảm huyết áp, tăng nhịp tim, khó đi cầu, tiểu tiện bí, rối loạn chức năng tình dục… Vì vậy, thuốc chỉ được bác sĩ chỉ định khi thật sự cần thiết.

– Thuốc Corticosteroid

Nếu bệnh nhân bị thoái hóa khớp bàn tay có biểu hiện sưng viêm tại khớp nghiêm trọng và không đáp ứng được với thuốc kháng viêm theo đường uống thì bác sĩ có thể đề nghị tiêm Corticosteroid. Loại thuốc này có tác dụng ức chế miễn dịch, chống lại phản ứng viêm tại khớp.

Các loại thuốc Corticosteroid dạng tiêm thường được chỉ định gồm:

  • Prednisol acetate
  • Hydrocortison acetate
  • Betamethason
  • Dipropan…

Chúng được sử dụng để tiêm trực tiếp vào khớp bàn tay bị tổn thương. Nhóm thuốc này có tác dụng kháng viêm mạnh nhưng cũng tiềm ẩn rất nhiều rủi ro nên không phải bệnh nhân nào cũng được chỉ định tiêm Corticoid vào khớp.

– Thuốc bổ sung Glucosamine và Chondroitin:

Glucosamine và Chondroitin là những chất có khả năng kích thích tái tạo sụn khớp, làm tăng dịch nhầy cho các khớp bị bệnh bớt cứng và có khả năng vận động trơn tru hơn. Vì vậy mà một số bệnh nhân có thể được chỉ định các thuốc hay thực phẩm chức năng bổ sung Glucosamine và Chondroitin phối hợp cùng với những loại thuốc điều trị khác để đẩy nhanh hiệu quả đạt được.

3. Phẫu thuật

Phẫu thuật thường không phổ biến khi điều trị thoái hóa khớp bàn tay, ngón tay. Phẫu thuật thường chỉ được chỉ định ở những trường hợp đau tay nghiêm trọng hoặc mất chức năng tay do viêm xương khớp hoặc thoái hóa khớp gây ra và các phương pháp điều trị bảo tồn không mang lại hiệu quả.

Hai phẫu thuật điều trị thoái hóa khớp tay phổ biến bao gồm:

  • Hợp nhất hai xương: Mục tiêu của phẫu thuật này là loại bỏ nguyên nhân gây đau nhưng các khớp ngón tay sẽ không còn cử động, co giãn và mất tính linh hoạt.
  • Thay thế các khớp ngón tay: Phẫu thuật bao gồm loại bỏ sụn hoặc xương bị tổn thương và thay thế bằng các bộ phận nhân tạo. Các bộ phận giả này có thể làm từ nhựa hoặc kim loại.

Phẫu thuật có thể mang lại nhiều rủi ro và biến chứng tiềm ẩn. Do đó, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ về các lợi ích và rủi ro trước khi thực hiện.

Chế độ ăn uống, sinh hoạt dành cho người bị thoái hóa khớp bàn tay

Để kiểm soát được bệnh thoái hóa khớp bàn tay và ngăn chặn không cho bệnh tiến triển nặng hơn thì trong chế độ ăn uống, sinh hoạt hàng ngày, người bệnh cần lưu ý:

thực hiện chế độ sinh hoạt để cải thiện thoái hóa khớp
Thực hiện chế độ sinh hoạt để cải thiện thoái hóa khớp
  • Không để cân nặng gia tăng quá mức
  • Tăng cường các thực phẩm giàu vitamin C, D, Omega 3, beta carotene và canxi trong khẩu phần ăn giúp xương khớp chắc khỏe và có tốc độ hồi phục nhanh hơn.
  • Bổ sung thêm cá, ngũ cốc, các loại hạt và chất béo lành mạnh trong thực đơn. Chúng cung cấp nguồn protein, canxi và các chất chống oxy hóa tự nhiên có thể giúp cải thiện được các triệu chứng của thoái hóa khớp bàn tay.
  • Tích cực vận động thể dục thể thao và kiên trì thực hành các bài bập vận động cho bàn tay để khôi phục chức năng vận động cho khớp
  • Tránh sử dụng các thực phẩm giàu calo, đồ béo, thức ăn nhanh, các món cay
  • Kiêng sử dụng đồ uống chứa cồn bởi chúng có thể gây hủy hoại xương khớp và làm tăng nặng bệnh thoái hóa khớp bàn tay.
  • Hạn chế làm những việc nặng phải sử dụng sức mạnh của đôi bàn tay

Thoái hóa khớp bàn tay, ngón tay là tình trạng xương khớp phổ biến và không gây nguy hiểm đến tính mạng. Tuy nhiên, các dấu hiệu có thể trở nên nghiêm trọng và gây mất chức năng tay. Vì vậy, người bệnh nên đến bệnh viện để được chẩn đoán và điều trị phù hợp.

Tìm hiểu thêm:

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.